Blog Coaching Sneek verhalen wijsheden inzichten

KOTSEN VAN JE ONCOLOOG                                                                 27 maart 2021

Over Nocebo en Placebo, het geloof in je verwachting, het creëren van een werkelijkheid.

Geloven in de positieve werking van therapie, het placebo-effect is middels wetenschappelijk onderzoek bewezen.
Het placebo-effect gaat over het werkelijk worden van je verwachting in positieve zin. Ons geloven heeft dus invloed op onze kwaliteit van leven. Ik vind dit een mateloos boeiend gegeven.
 
Deze week luisterde ik weer eens naar een podcast met hoogleraar Andrea Evers, gezondheidspsycholoog en hoogleraar aan de Universiteit Leiden. Zij kreeg in 2019 een hoge wetenschappelijke onderscheiding, de Stevinpremie, voor haar baanbrekend onderzoek naar placebo- (en nocebo) effect. Ik hoorde haar vertellen:
 “Hij liep in de supermarkt, zag z’n oncoloog staan en begon acuut te kotsen”.
Bijzonder denk je? Nee, dit verhaal staat niet op zichzelf. Zo heb ik zelf een zwager die wanneer hij de letters UMC las kotsmisselijk werd.
Overeenkomst: Beiden hadden een ingrijpende chemotherapie behandeling achter de rug. De associatie daarmee via de letters of de oncoloog maakten dat ze weer dezelfde bijwerkingen van de chemotherapie gingen ervaren. Is dat niet bijzonder?
 
Negatieve effecten van behandelingen en/of aandoeningen zorgen of angst voor diezelfde behandeling of aandoening, dit ervaren noemen we een nocebo effect. Het is het negatieve broertje van het placebo-effect. De negatieve verwachtingen kunnen bestaan ten opzichte van een bepaalde medicatie of behandeling, bijvoorbeeld middels angst voor risico’s en bijwerkingen van een behandeling of angst voor het krijgen van een infectie. Dit effect kan juist de gevreesde symptomen en klachten weer versterken, volgens het principe ‘you get what you expect’.  Een selffulfilling prophecy. 
Ik ben overigens nu benieuwd hoe dat na de negatieve berichgeving gaat uitpakken met de hoeveelheid bijwerkingen voor AstraZenica!
 
Een negatieve associatie heet dus een nocebo effect. Geloof in de bijwerkingen creëert bijwerkingen. Een positieve associatie noemen we een placebo effect. Denk aan het kusje op de zere plek van moeder.
In de medicijnkast in het ziekenhuis waar ik vroeger mijn opleiding deed, stond standaard een potje placebo’s die wij vaak met zeer positief resultaat verstrekten aan patiënten met pijn, spanning en slapeloosheid. Nu heet dat niet meer ethisch maar het werkte prima en had geen enkele bijwerking.
 
Ervaringen uit het verleden bepalen hoe je iets ervaart. Dat noemen we conditionering. Die pijnstiller of dat medicijn dat je al lang gebruikt hielp altijd prima, dan gaat hij je nu ook helpen. Dat gegeven kan je ook in de weg gaan zitten. Stel die voor jou goed werkende bekende rode pil van merk X wordt niet meer verstrekt en door de apotheek vervangen door een goedkopere wel door de zorgverzekeraar vergoede groene pil met merknaam Y met dezelfde stoffen er in. Deze lijkt bij jou niet goed te werken. Je hebt daar blijkbaar geen goede associatie bij en wantrouwt het feit dat deze goedkopere er totaal anders uitziende pil jou gaat helpen. Onderzoek heeft overigens ook geleerd dat rode pijnstillers beter werken dan groene.
Stel dat de arts en/of apotheek je vooraf helder hadden geïnformeerd dat je een andere soortgelijke pil krijgt die zeker zo goed en misschien nog wel beter zal gaan helpen, en dat goedkoper soms ook beter kan betekenen. Jij hebt er dan mogelijk wel vertrouwen in en baat bij de behandeling. 

Wanneer de arts je vertelt dat sommige mensen bijwerkingen hebben en daar bij van jou wegkijkt en als het ware wijst naar ‘die anderen’, daarna tegen jou zegt dat dit voor jou anders kan zijn, de chemokuur jou gaat helpen en jij gelooft dat, je ziet dat voor je, dan hebben je een helder positief perspectief en is het placebo effect geactiveerd. Dat kan simpelweg maken dat jij aanmerkelijk minder klachten hebt en de chemo beter werkt.
Wat maakt dan dat de professionele zorgverleners nog zo doen weinig met de kennis en het gebruiken van placebo en nocebo effecten? Vraag het ze zou ik zeggen, ik heb geen idee. Het niet doen levert onnodige kosten en meer ziekte op terwijl er met het inzetten van deze kennis gezondheidswinst en positiviteit te behalen is.
 In hoeverre bepalen onze verwachtingen onze werkelijkheid? 
Trek deze lijn eens door. Denk maar eens aan mensen met het altijd half volle of half lege glas.
Realiseer je dat ons geloven in een werkelijkheid voor een aanmerkelijk deel bepalend is voor hoe we onze werkelijkheid ervaren. En het doet ook een voorspelling over hoe onze werkelijkheid er uit gaat zien. Gewapend met deze kennis kun je je afvragen: In welke mate is ons leven dan een selffulfilling prophecy? Wat denk jij?

HET IS NIET DE TIJD DIE WONDEN HEELT.                                           21 maart 2021
HET GAAT ER OM WAT JE MET DIE TIJD DOET!

Die wonden zijn ervaringen uit het verleden. Nu zijn de ervaringen verhalen die we onszelf vertellen die de wonden onderhouden en maken dat we nog steeds de oude pijn ervaren. Wanneer we onszelf een ander verhaal gaan vertellen zullen de wonden gaan helen. Doe je dat niet dan etteren ze door en infecteren ze jouw systeem verder en ook het systeem waarbinnen jij je beweegt. 

Het is net als bij een decubitis- of doorligplek, wanneer we de druk weghalen zal de wond zal uiteindelijk gaan genezen. 

Herinneringen zullen blijven, de wonden worden littekens die soms nog kunnen opspelen. Misschien gaan deze tekens je leven verrijken op een wijze dat ze er een zinvolle betekenis aan gaat geven. 
Dit is mogelijk wanneer we onze ervaringen leren begrijpen en accepteren. Wanneer we anderen en onszelf kunnen vergeven. Wanneer we ons realiseren dat er alleen gevolgen zijn, geen schuld. 
Wanneer we onszelf waardevol vinden, van onszelf gaan houden.
We zitten er dan niet meer aan vast, dat was toen. We zijn nu hier! 
Sterker en met meer kennis, inzichten, compassie en wijsheid.

Dit kan het begin zijn van een nieuw begin, een besluit om vanuit het nu een andere koers in het nu richting onze bestemming te gaan varen. 
Ga het proces aan, accepteer geen schijnbare veiligheid en controle, stap in het onbekende het maak je leven rijker! 

Wat ga jij met je tijd doen !?

Doelen stellen = Problemen creëren. 

Richting bepalen = Kansen creëren! 

Op een bochtige landweg is is simpelweg meer te zien als op een snelweg.   21-2-2021

Gisteren had ik een gesprekje met iemand die, nadat hij een heftige life-changing periode had doorgemaakt, een nieuw helder doel voor ogen heeft. Hij wilde daar zo spoedig mogelijk in een rechte streep op af. Ik heb zowel vragen over die weg als de haalbaarheid en wenselijkheid van de bestemming. Mijn advies: Ga die richting op in plaats van dat specifieke doel na te streven. 

Wanneer jij je levensdoel (nog) niet gevonden hebt dan denk ik dat je beter direct kunt stoppen met zoeken. Als je het wel denk te weten vraag je dan af of je doel haalbaar is en of je wel echt gelukkig gaat worden van het constante streven om dit doel te behalen. En hoe ziet het er uit als je je doel bereikt hebt? En hoe weet je zeker dat dat je ultieme doel is?

Een deel van de mensen vraagt zich überhaupt niet af wat zijn of haar bestemming is. De lat zo laag leggen lijkt me ook niet de meest handige weg. 
Voor anderen lijkt het bereiken van hun levensdoel hun ultieme opdracht. Een deel deel van deze mensen slaagt er niet in om dat doel te bereiken. Problemen en teleurstelling zijn het gevolg. 
Wanneer je de lat wat lager legt ben je flexibeler en zal je jezelf minder snel frustreren. Bescheiden verwachtingen creëren minder problemen.

Wanneer je een ideaal hebt en je leven gericht op dit doel wilt creëren kun je je denk ik beter met de richting bezighouden. Wanneer je te gefocust bent op je ultieme doel, mis je veel moois om je heen. Je sluit je af en wijdt je leven overwegend aan die weg, terwijl zich onderweg de mooiste kansen en vergezichten voordoen om van te genieten. Vraag jezelf dagelijks af waar je NU vrolijk en dankbaar van wordt. Zo stel je jezelf open voor heel veel meer. Wie weet ontdek je een ander nu nog verborgen talent in jezelf. Beperk je dus niet tot dat ene doel maar stel jezelf elke dag open voor nieuwe avonturen en blijf intussen in beweging in de voor jou juiste richting.

De manier waarop je naar de zaken in het leven kijkt, bepalen jouw realiteit. Dat geldt ook voor het doel dat je jezelf stelt en hoe je daar naar kijkt. Zie jij het behalen van jouw levensdoel als de sleutel tot het ultieme geluk? Tot een zinvol en tevreden leven? Dan zal je, totdat je dat doel voor 100% behaald hebt, nooit helemaal gelukkig zijn. Dat lijkt mij niet handig. Hoeveel moois laat je onderweg dan liggen?

Je kunt iets doen aan de kijk die je hebt op je levensdoel door daar vragen bij stellen, of dat dat de ultieme waarheid is en jezelf af te vragen wat je nog meer zou kunnen waarnemen en ervaren in de ruimte onderweg verder weg van dat doel. Verleg je focus ook op andere aspecten in je leven waar je blij en gelukkig van wordt en wat je voldoening geeft.  Zo stel je jezelf open voor de avonturen van het leven. 

Wie weet kom je zo ook in de buurt van de doelen die je voor ogen had maar dan op een ontspannen plezierige en soms verrassende  wijze. Je kunt je vast wel voorstellen dat het maar zo kan zijn dat deze bochtige onvoorspelbare weg je naar meerdere nu nog onbekende mooie bestemmingen gaat brengen. Kortom, zet je koers uit in een voor jou goed voelende richting en pas je onderweg aan aan wind, stroming en weersomstandigheden. Het levert je niet geplande bezoekjes aan de mooiste voor jou onbekende havens die jouw reis uiteindelijk zo interessant maken. Go with the flow!